Jak wybierać źródło światła?

We współczesnych domach oświetlenie pełni nie tylko funkcję użytkową. Stało się także bardzo ważnym elementem dekoracji wnętrza. Dlatego warto dowiedzieć się o nim jak najwięcej.

Jak dobierać moc?

Oświetlenie pomieszczeń użyteczności publicznej musi spełniać wymagania zawarte w normach. W domach one nie obowiązują, ale warto kierować się ogólnymi zasadami.

• Pokój dzienny można oświetlić jedną plafonierą z dwiema żarówkami po 100 W. W części jadalnej, w lampie wiszącej nad stołem dobrze mieć żarówki lub halogeny. Przy kanapie potrzebna jest lampa do czytania (podłogowa lub na stoliku) z żarówką (60-100 W) lub halogenem (35-75 W).
• Blat kuchenny oświetlą równomiernie rozmieszczone halogeny (20-35 W) lub świetlówki (18 W).
• Schody możemy oświetlić oprawami na ścianach wyposażonymi w żarówki (75-100 W) albo halogeny (60-150 W). Do oświetlenia stopni schodów stosuje się halogeny wbudowane w ścianę (5-20 W) lub montowane w podstopnicach (5-20 W).
• Jako dekorację świetlną warto zastosować kinkiety z żarówkami (60-100 W), halogenami lub świetlówkami. Do oświetlenia liniowego w zabudowach sufitu lub za telewizorem stosujemy świetlówki (14-35 W) lub diody LED. Ścianę z obrazami lub ciekawą fakturą oświetlamy halogenami (20-50 W) lub POWER LEDami. Interesujące rozwiązanie oświetleniowe to lampy zwane galeryjkami. Możemy nimi oświetlić obraz (halogen, LED, świetlówka).
• W lampach zamocowanych w podłodze stosujemy halogeny (20-35 W) i LEDy.

Które źródła światła są energooszczędne?

Te, które się nie nagrzewają, bo większość pobranej energii wykorzystują na świecenie.

Zwykła żarówka (Philips), dioda LED i świetlówka kompaktowa (Osram), żarówka halogenowa (Philips).

• Zwykłe żarówki nie są energooszczędnymi źródłami światła, a ich żywotność określa się na 1000 godzin.
• Diody LED zużywają niewiele energii, a ich żywotność określana jest na 100000 godzin. Ich cena zależy od projektu oświetlenia.
• Świetlówki liniowe i kompaktowe zużywają pięć razy mniej energii niż zwykłe żarówki i świecą od nich dziesięć razy dłużej.
• Żarówki halogenowe emitują od 10 do 100% więcej światła niż tradycyjne i są od nich dwu - pięciokrotnie trwalsze.

Jak kupować żarówki?

Większość istotnych informacji o żarówce jest umieszczona na opakowaniu. Dobrze jest wiedzieć, jak są oznaczane parametry najbardziej dla nas istotne.

• Moc, z jaką świeci, jest podawana w watach. Na świetlówkach kompaktowych zazwyczaj jest umieszczona również moc żarówki, jaką ta świetlówka zastępuje. Na przykład świetlówka o mocy 20 W zastępuje zwykłą żarówkę o mocy 100 W.
• Napięcie, jakim żarówka powinna być zasilana, podawane w voltach – może wynosić 12 V, 24 V, 230-240 V.
• Typ trzonka odpowiedni do oprawy, do której kupujemy żarówkę (trzeba to oczywiście wcześniej sprawdzić). Litery określają kształt, cyfry – jego wymiary w milimetrach – na przykład E27, GU5,3.
• Typ bańki. Dotyczy to wszystkich żarówek, a także tych świetlówek, które kształtem przypominają zwykłe żarówki. Litera określa kształt bańki, cyfry średnicę w milimetrach – na przykład B35, A65, T60.
• Kąt rozproszenia wiązki światła. Szukajmy go przy halogenach wyposażonych w reflektor. Jest podawany w stopniach – na przykład 38° lub 38D.
• Stopień oddawania barw i temperatura barwowa światła są bardzo ważne przy zakupie świetlówek. Podawane są w ciągu trzech cyfr – na przykład 827. Pierwsza cyfra określa stopień oddawania barw (z zakresu od 1 do 9 – im większa, tym lepiej). Dwie kolejne cyfry określają odcień bieli światła świetlówki, a dokładniej tylko dwie początkowe z czterech cyfr – 27 to 2700 kelwinów.

Barwa światła

O tym, czy światło wyda się ciepłe, czy zimne, decyduje odcień bieli światła, jakie emituje żarówka. Określa je temperatura barwowa mierzona w stopniach kelwina [K]. Im temperatura wyższa, tym biel chłodniejsza. Najlepiej wypoczywamy przy świetle ciepłobiałym (mniej niż 3000 K). Światło świecy ma temperaturę 2000 K, zwykła żarówka 2700 K, a halogeny około 3000 K. Światło o wyższej temperaturze barwowej sprzyja pracy i lekko pobudza. Światło neutralnie białe (4000 K) będzie dobre do oświetlenia blatu roboczego w kuchni. Kolory ubrań i farb porównamy najlepiej przy świetle chłodnobiałym (5300 K). Światło dzienne ma 6500 K.